DMV’de yaşayan pek çok Türk için kendi işini kurmak, uzun süredir kafada taşınan bir plan. Ama iş uygulamaya gelince aynı sorular çıkıyor karşımıza: Önce hangi kaydı yapmalıyım? LLC açmalı mıyım? Hangi izinler gerekli? Bu yazıda, süreci anlaşılır hale getirmek için genel bir yol haritası çiziyoruz.
Baştan önemli bir not düşelim: Kurallar Virginia, Maryland ve Washington, D.C. arasında farklıdır. Hatta şehir ve ilçeye göre de değişebilir. Bu yüzden aşağıdaki adımları kesin talimat olarak değil, bir kontrol listesi olarak düşünün. Ücretler, süreler ve formlar için her zaman resmi siteye bakın.
1. Önce işinizi ve statünüzü netleştirin
Kayıt işlemlerine başlamadan önce bir sayfalık kısa bir not yazın. Bu not, hem kendinize hem de ileride konuşacağınız avukat veya muhasebeciye yol gösterir.
- Tam olarak ne satacaksınız: ürün mü, hizmet mi?
- Hedef müşteriniz kim: Türk topluluğu, genel Amerikan pazarı ya da ikisi birden mi?
- İlk birkaç ayın masraflarını ve gelir beklentinizi yaklaşık olarak hesapladınız mı?
- İşi hangi şehirde ve nereden yürüteceksiniz: evden mi, kiralık bir yerden mi?
Masraf listenizi çıkarırken kayıt ücretlerini, lisansları, sigortayı, muhasebe desteğini, web sitesini ve reklam bütçesini ayrı ayrı yazın. Bu kalemlerin tutarı eyalete ve sektöre göre değişir. Tahminle ilerlemek yerine, resmi sitelerden teyit ettiğiniz güncel bilgilerle çalışın.
Bir de çoğu kişinin atladığı bir konu var: göç statünüz. Bazı vize statüleri, kendi şirketinizde çalışmaya izin vermeyebilir. Şirket sahibi olmak ile o şirkette çalışmak her zaman aynı şey değildir. Kayıt yaptırmadan önce göç hukuku alanında çalışan bir avukata danışmanız en güvenli yoldur. Genel bilgi için USCIS sitesine bakabilirsiniz.
Kendi şirketini kurmayı düşünen girişimciler için yetenek bazlı vizeler (O-1, EB-1, EB-2 NIW gibi) çalışma ve oturum seçeneklerini genişletebilir; statünüze uygunluğu bir göç avukatıyla netleştirin.
2. İş yapısını seçin ve eyalette kaydedin
En yaygın seçenekler şahıs işletmesi (sole proprietorship), LLC ve corporation’dır. LLC, genellikle işletme ile kişisel varlıklarınızı hukuken ayırmaya yardımcı olduğu ve yönetimi görece sade tuttuğu için tercih edilir. Ancak vergi sonuçları ve koruma düzeyi duruma göre değişir. Ortağınız varsa, kazanç paylaşımını ve karar yetkilerini yazılı bir ortaklık sözleşmesiyle (operating agreement) belirlemek ileride yaşanacak tartışmaları azaltır.
LLC kaydı, işletmenin kurulacağı eyaletin resmi kurumunda yapılır:
- Virginia: State Corporation Commission (SCC)
- Maryland: State Department of Assessments and Taxation (SDAT)
- Washington, D.C.: Department of Licensing and Consumer Protection (DLCP)
Bu kurumların sitelerinde isim uygunluğu kontrolü, başvuru formları ve güncel ücretler yer alır. Çoğu eyalet, işletme adına resmi yazışmaları alacak bir kayıtlı temsilci (registered agent) göstermenizi ister. Bu kişi ya da şirketin eyalette bir adresi olması gerekir. Şartların ayrıntısını kaydı yapacağınız eyaletin sitesinden okuyun.
DMV’de sınırlar çok yakın olduğu için bir ayrıntıyı da unutmayın. Örneğin Virginia’da yaşayıp Maryland veya D.C.’de müşteriye hizmet verecekseniz, o bölgede de kayıt ya da lisans gerekip gerekmediğini kontrol etmeniz gerekebilir. Bu konuyu en başta netleştirmek, sonradan sürpriz cezalardan sizi korur.
3. EIN, banka hesabı, lisans ve vergi kayıtları
Eyalet kaydından sonra sıra vergi ve lisans işlerinde. Şu başlıkları kontrol edin:
- EIN: Federal işletme vergi numarasıdır ve IRS’ten ücretsiz alınır. Ücret isteyen aracı sitelere dikkat edin. Başvuruyu IRS’in kendi sitesinden yapabilirsiniz: IRS EIN sayfası.
- İş banka hesabı: Bankalar genellikle kuruluş belgelerinizi ve EIN’inizi ister. Kişisel ve iş harcamalarını ayırmak, hem muhasebeyi hem de olası bir denetimi kolaylaştırır.
- Yerel iş lisansı: Birçok şehir veya ilçe, faaliyet gösteren işletmelerden yerel lisans veya kayıt ister. Gereklilikler yerel yönetime göre farklıdır.
- Satış vergisi ve diğer vergi kayıtları: Ne sattığınıza göre eyalet vergi idaresine kayıt gerekebilir.
- Mesleki lisanslar: Gıda, inşaat, güzellik, emlak, sağlık gibi bazı alanlarda ayrıca lisans veya izin gerekir.
İlk günden basit bir kayıt düzeni kurun. Gelir ve giderlerinizi düzenli yazın, makbuz ve faturaları saklayın. Çalışan almayı düşünüyorsanız ek kayıt ve vergi yükümlülüklerinin doğacağını unutmayın. Sigorta konusunu da ihmal etmeyin; hangi sigortanın gerektiğini sektörünüze göre bir sigorta acentesiyle konuşarak öğrenebilirsiniz. Ücretsiz veya düşük maliyetli danışmanlık sunan kurumları da araştırın; SBA’nın işletme kurma rehberi iyi bir başlangıç noktasıdır.
4. İlk müşteriye giden yol
Kayıtlar tamamlanınca asıl iş başlıyor: müşteri bulmak. İlk müşteriler çoğu zaman en yakın çevrenizden gelir. Bu yüzden ne yaptığınızı tek cümleyle anlatabilmeniz çok önemlidir. İlk hedefiniz büyük kâr değil, güvenilir birkaç referans olsun.
- Basit bir hizmet veya fiyat listesi hazırlayın.
- Yazılı teklif ve kısa bir sözleşme şablonu kullanın.
- Google’da işletme profilinizi oluşturun ve bilgilerinizi her yerde tutarlı tutun.
- Topluluk etkinliklerine katılın, kendinizi tanıtın ve söz verdiğiniz işi zamanında teslim edin.
- Memnun müşteriden tavsiye isteyin. Tavsiye, yeni işletmeler için en güçlü reklamdır.
Fiyatlandırırken sadece rakiplere bakmayın. Kendi zamanınızı, masraflarınızı ve ödeyeceğiniz vergileri de hesaba katın. Çok düşük fiyatla başlamak kısa vadede müşteri getirse de, sonradan fiyat yükseltmeyi zorlaştırır.
Sık yapılan hatalar
- Ücretsiz olan EIN için aracı sitelere para ödemek.
- Kayıtlı temsilci ve kayıt adresi konusunu en son düşünmek.
- Göç statüsünün iş yapmaya izin verip vermediğini kontrol etmeden şirket kurmak.
- İş ve kişisel parayı aynı hesapta tutmak.
- Yerel lisans ve izin gerekliliklerini araştırmadan faaliyete başlamak.
- Yazılı sözleşme yapmadan ortaklık veya büyük iş kabul etmek.
- Muhasebeci ile çok geç tanışmak.
İşinizi kurduktan sonra bir sonraki adım, doğru kitleye ulaşmak. DMV Talks olarak Türk topluluğuyla buluşmanın yollarını sunuyoruz; markanızı topluluğumuzla buluşturun ve seçenekleri inceleyin. İşletme hikâyenizi anlatmak isterseniz konuk olma sayfamızı da ziyaret edebilirsiniz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergisel, finansal veya resmi tavsiye değildir. Kurallar eyalete, şehre ve zamana göre değişebilir. Karar vermeden önce resmi kaynaklara başvurun ve lisanslı bir avukat veya muhasebeciye danışın.
